Vụ án lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản ở Hà Tĩnh: Bản kết luận điều tra chưa đủ thuyết phục

Pháp luật doanh nghiệp | 10:49:00 24/12/2018

DNHN - Sau khi nhận bản kết luận điều tra vụ án hình sự, đề nghị truy tố số 50 ngày 09/11/2018, của cơ quan CSĐT – Công an tỉnh Hà Tĩnh, doanh nhân Đinh Văn Dũng, nguyên Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần chăn nuôi Bình Hà là bị can của vụ án lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản đã gữi đơn kêu oan tới các cơ quan của Quốc hội, các ngành nội chính của trung ương, tỉnh Hà Tĩnh và các cơ quan thông tấn báo chí, cho rằng mình không thể chiếm đoạt tài sản do chính mình làm chủ được.

Bị can chiếm đoạt tài sản của ai?

Công ty Cổ phần chăn nuôi Bình Hà (Công ty Bình Hà) có địa chỉ kinh doanh tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, được Sở Kế hoạch Đầu tư cấp giấy phép đăng ký kinh doanh số 3001905582 ngày 10/04/2015. Cổ đông sáng lập góp vốn gồm: Ông Đinh Văn Dũng góp vốn tỷ lệ 45%, ông Thái Thành Vinh góp vốn tỷ lệ 30%, ông Trần Anh Quang góp vốn tỷ lệ 25%. Công ty Bình Hà do ông Đinh Văn Dũng là Tổng Giám đốc và là đại diện theo pháp luật.

Dự án chăn nuôi bò của Công ty Bình Hà. Ảnh: dantri

Để triển khai dự án chăn nuôi bò thịt tại Hà Tĩnh với tổng mức đầu tư gần 4.600 tỷ đồng, Công ty Bình Hà được Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) phê duyệt tài trợ tín dụng với tổng số tiền là 3.162 tỷ đồng do Ngân hàng BIDV chi nhánh Hà Tĩnh làm đầu mối cho vay. Quá trình thực hiện dự án, ông Đinh Văn Dũng- Tổng Giám đốc đại diện Công ty Bình Hà đã thỏa thuận với ông Nguyễn Xuân Lương – Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng và thương mại Tân Đại Việt (Công ty Tân Đại Việt) với nội dung: Công ty Tân Đại Việt được nhận các hạng mục, công trình tại dự án với tổng giá trị dự toán khoảng 400 tỷ đồng. Công ty Tân Đại Việt thu lại cho chủ đầu tư (tức Công ty Bình Hà) số tiền tương đương 20% giá trị các hợp đồng.

Căn cứ thỏa thuận trên, Công ty Tân Đại Việt ký kết 11 hợp đồng với Công ty Bình Hà với tổng giá trị khoảng 240 tỷ đồng và giới thiệu 3 Công ty khác là Công ty Cổ phần Xây lắp và Dịch vụ thương mại Hồng Lĩnh, Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng Rồng Việt, Công ty TNHH MTV Nhật Nhiên ký kết 9 hợp đồng với Công ty Bình Hà có giá trị dự toán khoảng 160 tỷ đồng. Sau khi 20 hợp đồng được ký kết và triển khai thực hiện, Công ty Bình Hà làm thủ tục đề nghị Ngân Hàng BIDV chi nhánh Hà Tĩnh giải ngân tạm ứng 50% giá trị hợp đồng, chuyển tiền vào tài khoản của các Công ty đối tác nêu trên. Sau khi Ngân hàng BIDV giải ngân, ông Nguyễn Xuân Lương- Giám đốc đại diện Công ty Tân Đại Việt đã thu lại khoảng 80 tỷ đồng (tương đương với 20% giá trị các hợp đồng) từ Công ty Tân Đại Việt, Công ty Hồng Lĩnh, Công ty Rồng Việt, Công ty Nhật Nhiên và nộp cho Công ty Bình Hà (chủ đầu tư) theo thỏa thuận và tự nguyện.

Ngoài ra, liên quan đến 2 hợp đồng do Công ty Tân Đại Việt thi công là hợp đồng số 123/2015/HDXL và số 10/2015, ông Nguyễn Xuân Lương đã chuyển cho Công ty Bình Hà 34 tỷ đồng, số tiền này được thủ quỹ Công ty Bình Hà nộp vào tài khoản Công ty bằng hình thức góp vốn cho các cổ đông.

Như vậy, Tổng số tiền do ông Nguyễn Xuân Lương – Giám đốc Công ty Cổ phần Tân Đại Việt chuyển cho Công ty Bình Hà là 114 tỷ đồng. Theo kết luận điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh thì toàn bộ số tiền này đã được nộp vào tài khoản của Công ty Bình Hà bằng hình thức “nguồn vốn Dũng tự huy động vay mượn để góp vốn cho chính bản thân Dũng và tạm thời nộp góp vốn cho 2 cổ đông sáng lập”. Cụ thể là ông Đinh Văn Dũng 46 tỷ đồng, ông Thái Thành Vinh 38,5 tỷ đồng, ông Trần Anh Quang 29,5 tỷ đồng.

Căn cứ tài liệu điều tra thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, kết luận điều tra vụ án, chuyển hồ sơ vụ án đến Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, đề nghị truy tố đối với ông Đinh Văn Dũng và ông Nguyễn Xuân Lương về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” quy định tại khoản 4, Điều 175 – Bộ luật Hình sự.

Với hồ sơ vụ án hơn 6.000 bút lục và nội dung bản kết luận điều tra đã phản ánh toàn bộ diễn biến nội dung vụ việc. Mặc dù bản kết luận điều tra đã đề nghị truy tố 2 bị can Đinh Văn Dũng và Nguyễn Xuân Lương phạm tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 Bộ luật Hình sự” nhưng lại không kết luận được 2 bị can này chiếm đoạt tài sản của ai? Đây là điểm mấu chốt, làm xôn xao giới luật và gây ngạc nhiên cho những người am hiểu luật pháp.

Nếu bản kết luận điều tra không chỉ ra được một cách thỏa đáng ai, cơ quan, tổ chức nào là bị hại của vụ án thì phải xem xét lại có tội phạm xảy ra hay không? Nếu không có tội phạm thì không thể có người phạm tội được, không thể khởi tố bị can được.

Có hay không việc hình sự hóa quan hệ dân sự?

Phải chăng Cơ quan CSĐT đã phụ thuộc hoàn toàn vào bản kết luận giám định số 01 ngày 09/04/2018 của Tổ Giám định của Sở Tài chính Hà Tĩnh với nội dung:

Số tiền 80 tỷ đồng là một phần tương đương 20% số tiền ngân hàng cho Công ty Bình Hà vay để chuyển trả cho các đơn vị nhận thầu triển khai các hạng mục của dự án là tiền của ngân hàng, nhưng sau khi luân chuyển đã trở thành tiền góp vốn cho các cổ đông là thành viên của Hội đồng quản trị Công ty Bình Hà (tức là tiền của các cổ đông). Số tiền này có được là do vi phạm quy định của Điều 519 Luật Dân sự số 91/2015/QH13. Các thành viên Hội đồng quản trị là các cổ đông sáng lập Công ty Bình Hà nên số tiền góp vốn của họ trong 3 năm đầu được quyền chuyển nhượng để thu hồi theo quy định tại Điều 119 Luật Doanh nghiêp số 68/2014/QH13. Số tiền 30 tỷ đồng thu từ Công ty Tân Đại Việt liên quan đến hợp đồng 12b/2015/HĐXL ngày 14/12/2015 đã bị Đinh Văn Dũng chiếm dụng để trở thành tiền cá nhân góp vốn điều lệ của doanh nghiệp. Số tiền này có được là do vi phạm quy định ở Điều 519 Luật Dân sự số 91/2015/QH13. Các thành viên của Hội đồng quản trị là các cổ đông sáng lập Công ty Bình Hà nên số tiền góp vốn của ông Dũng trong 3 năm đầu được quyền chuyển nhượng để thu hồi theo quy định tại Điều 119 Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13”.

   Rõ ràng, kết luận của Sở Tài chính nêu số tiền 80 tỷ đồng và 30 tỷ đồng nêu trên là của Ngân hàng BIDV cho Công ty Bình Hà vay. Do đó Ngân hàng BIDV không bị thất thoát số tiền này vì chưa đến hạn Công ty Bình Hà phải trả nợ cho Ngân hàng BIDV, Ngân hàng BIDV cũng không trình báo, tố cáo gì. Công ty Bình Hà cũng không thể là bị hại của vụ án vì Công ty Bình Hà là của chính ông Đinh Văn Dũng, Thái Thành Vinh, Trần Anh Quang do ông Đinh Văn Dũng là người đại diện theo pháp luật. Các ông Đinh Văn Dũng, Thái Thành Vinh, Trần Anh Quang và Công ty Bình Hà cũng không trình báo, tố cáo gì về việc bị chiếm đoạt tiền. Nếu coi Công ty Bình Hà là bị hại thì chẳng lẽ ông Đinh Văn Dũng lại chiếm đoạt tiền của chính mình, Công ty do mình làm chủ? Ông Đinh Văn Dũng là người không vay, mượn, cầm tiền của Công ty Bình Hà mà là người đưa số tiền 114 tỷ đồng này về cho Công ty Bình Hà nên lại càng không có căn cứ kết luận ông Đinh Văn Dũng chiếm đoạt tiền của Công ty Bình Hà.        

Kết luận của Tổ giám định của Sở Tài chính Hà Tĩnh cũng nêu “Số tiền này có được là do vi phạm quy định ở Điều 519 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13”. Như vậy, cơ quan CSĐT đã sử dụng tình tiết vi phạm theo Bộ luật Dân sự để kết luận về tội phạm thì phải chăng cơ quan điều tra đã hình sự hóa quan hệ dân sự?

Cũng cần lưu ý rằng, số tiền 114 tỷ đồng này là một phần trong số tiền của ngân hàng giải ngân cho các nhà thầu nên thuộc trách nhiệm quản lý, sử dụng của các nhà thầu, các nhà thầu phải tự cân đối, hạch toán lỗ lãi và toàn quyền quyết định trích lại cho ai, sử dụng thế nào mà vẫn phải thực hiện đúng, đủ nội dung hợp đồng đã ký. Trong trường hợp này, ông Nguyễn Xuân Lương có đầy đủ quyền năng trích lại, chuyển cho Công ty Bình Hà 114 tỷ đồng theo thỏa thuận.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Chiến – Đại biểu Quốc hội khóa XIV và Luật sư Chử Văn Canh: “Đề nghị Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, Thủ trưởng CQCSĐT Công an tỉnh Hà Tĩnh xem xét đánh giá toàn diện, khách quan các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, vận dụng nguyên tắc suy đoán vô tội trong việc áp dụng pháp luật ra quyết định đình chỉ điều tra bị can đối với bị can Đinh Văn Dũng do không thỏa mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật hình sự và trả tự do cho bị can theo quy định Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015”.

Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc diễn biến vụ việc này.

Đức Tuất

Theo: Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập

Nên đọc