Phải làm cho tòa án nhân dân thực sự là tòa án của nhân dân

05/12/2017 2:58 pm 0 bình luận
 

 

 Qua phiên trả lời chất vấn của Chánh Tòa án nhân dân tối cao tại phiên họp Quốc hội ngày 18 /11 /2017, có thể thấy nhân dân trực tiếp và thông qua các  đại  biểu đã thể hiện sự quan tâm của mình đối với ngành Tòa án. Trước khi đăng đàn trả lời chất vấn, Chánh án đã nhận được 323 ý kiến của các Đại biểu Quốc hội và 17 ý kiến cử tri, nội dung liên quan đến toàn bộ hoạt động chuyên môn và tỏ chức của ngành Tòa án.. Đó là sự quan tâm nhưng đồng thời cũng thế hiện sự đòi hỏi rất cao của xã hội đối với ngành Tòa án.

Ảnh minh họa

Các Đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi căn bản rõ ràng , ngắn gọn đi thẳng vào vấn đề chất vấn ít thấy sự “ rào, đón” như trước đây. Chánh án Nguyễn Hòa Bình đã trả lời thẳng thắn vào các câu hỏi không né tránh, không thanh minh và đưa ra được những giải pháp khắc phục. Đó là điều các cử tri hoan nghênh trong hoạt động chất vấn của Quốc hội.

Nhà nước và nhân dân ta kiên trì mục đích “ Dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Hơn ba mươi năm qua sự nghiệp đổi mới đã đạt được nhiều thành quả không thể phủ định trong an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội ,trong phát triển kinh tế, văn hóa, xóa đói giảm nghèo. Nhân dân ta đã được hưởng thụ những thành quả của công cuộc đổi mới của chính mình mang lại.

Nhưng cuộc sống luôn vận động theo quy luật đi lên và phát triển, nó đòi hỏi phải có cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng phù hợp  để phát triển hơn nữa . Trong đó hướng tới xây dựng một nền tư pháp công bằng , liêm chính, minh bạch  là một trong những đòi hỏi cần thiết cho xã hội phát triển..

Trong lúc tội phạm phát triển nhanh như cỏ dại ở tất cả các lĩnh vực kinh tế văn hóa , xã hội, cuộc sống của nhân dân còn nhiều bất an không phải chỉ ngoài đường, nơi làm việc mà ngay trong nhà của mình. Hoạt động xét xử của Tòa án  vì thế giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ, gìn giữ và thúc đẩy xã hội phát triển.

Có cử tri phát biếu (trên Đài Truyền hình) : người dân ngại đến tòa án vì sợ mất án phí… ,và mất thời giạn. Hiện nay có tình trạng  người dân ngại đến Tòa án vì họ sợ: bị sách nhiễu, bị lãng quên.  Cố Chánh án Phạm Văn Bạch  đã nói: “ Tòa án nhân dân, nghĩa là Tòa án của  dân, chúng ta phải làm cho Tòa án thật sự là của dân cả trong xét xử và công tác tiếp dân”. Như vậy nền  tư pháp mà ta hướng đến là nền tư pháp của nhân dân, lấy nhân dân làm đối tượng phục vụ chứ không phải ban ơn, theo kiểu: “ra tay cứu độ”.

Làm được việc này không phải dễ; Nhưng nghành Toà án không đơn độc , Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã có nhiều Chỉ thị, Nghị quyết, hướng dẫn trong công cuộc cải cách tư pháp và cũng có nhiều chính sách nhằm cải tiện điều kiện làm việc, đời sống cán bộ nghành Tòa án. Các cơ quan tiến hành tố tụng khác, như Công an, Viện Kiểm sát cũng đang rốt ráo thực hiện công cuộc cải cách tư pháp trong ngành mình, tạo ra sự tương tác chung hỗ trợ lẫn nhau.

Ngành Tòa án với trí trung tâm trong  công cuộc cải cách tư pháp, chính là ở công tác xét xử. Đã nhân danh Nhà nước để quyết định mà sau đó người có tội lại thành không và ngược lại thì hậu quả sẽ rất xấu. Trong thực tế có thể vẫn có án oan, án sai nhưng theo tôi, người Thẩm phán phải xác định Bản án của Tòa luôn luôn đúng,  không nên suy nghĩ mình đã xét xử sai mấy % rồi, có như vậy mới thể hiên được tinh thần phụ trách cao trước Nhà nước và trước nhân dân.

Theo Chánh án năm vừa qua không có án oan đó là thành tích đáng ghi nhận  của ngành Tòa án và ngành Kiểm sát, ngành Công an , thể hiện rõ chúng ta quyết tâm, chúng ta sẽ làm được. Riêng đối với Ngành Tòa án kết quả  này là do Tòa án đã tôn trọng quá trình tranh tụng tại phiên tòa, nhất là những vụ án điểm , án truy sát, nghiên cứu thận trọng, trong đó có cả việc trả hồ sơ  cơ quan Kiểm sát để điều tra lại khi cần thiết.

Việc còn án sai phải hủy hoặc cải sửa nghiêm trọng   có rất nhiều lý do khách quan và chủ quan không riêng gì ngành Tòa án. Tuy nhiên Tòa án ở tuyến sau trong hệ thống tư pháp  nhân danh Nhà nước đưa ra  quyết định sau cùng nên đội ngũ Thẩm phán phải có  trách nhiệm, có tài, có đức, có bản lĩnh và chuyên nghiệp mới đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Muốn vậy họ phải được đào tạo, tuyển chọn xuất phát từ yêu cầu công tác, một cách dân chủ, công băng,  minh bạch, đúng trình tự thủ tục. Sau khi trở thành Thẩm phán họ phải được định kỳ bồi dưỡng, cập nhật thực tế công tác xét xử,  nghiên cứu luật pháp và được chăm lo từng bước nâng cao đời sống.

Để nấng cao chất lượng xét xử, khắc phục những  hạn chế, tồn tại theo phán ánh của các Đại biểu; Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao dã có  nhiều biện pháp như: Phát triển án lệ,  công khai bản án lên mạng, điều chuyển thẩm phán, cán bộ  tăng cường  đến Tòa án nhiều án, có khó khăn. Có biện pháp kiểm soát  việc cho án treo ( trong khi biên chế và  số lượng Thẩm phán toàn ngành không tăng và vẫn phải nghiên cứu tinh giảm biên chế). Đồng thời với việc tăng cường  giáo dục xây dựng bản lĩnh chính trị, nâng cao tinh thần khắc phục khó khăn, giám chịu trách nhiệm cho đội ngũ Thẩn phán, là những cố gắng đáng ghi nhận và trân trọng. Nhất định những hiện tượng nể nang, ngại va chạm,  kéo dài việc giải quyết vụ án sẽ từng bước được hạn chế. Án treo chỉ là biện pháp chấp hành án,  cho  hưởng án treo nhiều chưa hẳn đã là sai vấn đề cần kiểm soát, xác định   được cho hưởng án treo đúng hay sai để uốn nắn..

Về cơ sơ vật chất còn thiếu thốn,  đời sống cán bộ ngành Tòa án còn khó khăn  làm tôi nhớ lại, hơn năm mươi năm trước Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói với các cán bộ tư pháp: “Trung ương Đảng và Chính phủ rất cảm thông những khó khăn của cán bộ Tư pháp, nhưng phải giải quyết dần. Một mặt cán bộ Tư pháp phải cố gắng , một mặt Đảng và Chính phủ cần chú ý hơn”.

Lời dậy  thấm đậm ân tình và tâm huyết của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc đó đáng để cán bộ ngành Tòa án suy ngẫm, hiện  nay đã được cải thiện tốt hơn  và sau này vẫn từng bước  được cải thiện tốt hơn ở thứ bậc cao hơn..

Cử tri là những người công tác trong các loại hình Doanh nghiệp mong muốn Ngành Tòa án nâng cao năng lực Thẩm phán trong công tác xét xử án Kinh doanh Thương mại ở các cấp Tòa án, đặc biệt là Tòa án cấp huyện. Hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn,  nhiều vụ án Kinh doanh Thương mại còn để kéo dài (kể cả việc Phá sản), hoặc hủy đi hủy lại nhiều lần. Việc  nhận đơn khởi kiện còn phiền hà, kéo dài  hoặc còn cán bộ Tòa án có biểu hiện tiêu cực, gây bức súc cho doanh nghiệp.

Cử tri hy vọng  ngành Tòa án sớm có biện pháp khắc phục vừa xét xử tốt vừa hỗ trợ tốt cho các Trung tâm Trọng tài Thương mại xét xử  các án Kinh doanh Thương mại; góp phần thúc đẩy các doanh nghiệp  phát triển sản xuất, xây dựng đạo đức khinh doanh trong sáng, và môi trường kinh doanh lành mạnh.

Xây dựng nền Tư pháp công bằng, liêm chính, minh bạch  là xu hướng tất yếu, khách quan, là điều kiện để bảo đảm cho hoạt động sản xuất kinh doanh và phát triển xã hội hướng đến mục dích Dân giầu, nước mạnh.

 Luật sư Đỗ Cao Thắng

print
 

Back To Top